Bồn cầu xả yếu, phát tiếng “ục ục”, mùi hôi trào ngược dù đã vệ sinh sạch sẽ rất thường đến từ một nguyên nhân: hệ thống thoát không được thông khí đúng cách. Lúc này, ống thông hơi bồn cầu (ống thông khí/ống thoát khí hầm cầu) giúp cân bằng áp suất, hỗ trợ xả mạnh, giảm mùi và giảm nguy cơ tắc nghẽn.
Bài viết này hướng dẫn bạn cách đặt ống thông hơi bồn cầu theo hướng dễ làm, đúng nguyên lý kỹ thuật, kèm checklist lỗi thường gặp để tự kiểm tra trước khi gọi thợ.
Tóm tắt nhanh quy trình (dành cho người cần làm ngay)
- Xác định vị trí đặt ống: ưu tiên đường thẳng đứng từ cụm thoát/hầm cầu lên mái.
- Chọn đường kính ống thông hơi phù hợp, ưu tiên ống chính “đủ lớn” và ít co gấp.
- Lắp tê chữ T/Y vào tuyến thoát, dựng ống đứng lên mái.
- Cố định ống bằng kẹp treo, xử lý chống thấm vị trí xuyên mái.
- Lắp chụp thông hơi/đầu thoát, tránh hướng thổi ngược vào cửa sổ.
- Test xả, nghe tiếng “ục”, kiểm tra mùi và rò rỉ.
Dấu hiệu nhà bạn đang thiếu thông khí
Ống thông hơi bồn cầu là đường ống dẫn khí được lắp theo phương đứng, kết nối từ tuyến thoát (hoặc khu vực bể phốt/hầm cầu) ra môi trường bên ngoài. Bạn nên kiểm tra/thi công ống thông hơi nếu gặp một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
- Xả nước chậm, xả yếu, phải xả 2–3 lần mới trôi.
- Khi xả có tiếng “ục ục” ở bồn cầu hoặc phễu thoát sàn.
- Mùi hôi xuất hiện theo đợt, nhất là khi thời tiết nóng/ẩm hoặc lúc dùng nước nhiều.
- Hay bị tắc vặt dù đường ống không có vật cứng rơi vào.
- Nhà mới cải tạo, đổi vị trí bồn cầu/đường ống nhưng không làm lại thông khí.
Phân biệt ống thông hơi chính và ống thông hơi phụ
1) Ống thông hơi chính (ưu tiên thi công)
- Là ống thông khí “xương sống” của hệ thống, chạy thẳng đứng và thoát lên mái.
- Hiệu quả ổn định, phù hợp cả nhà 1 tầng đến nhiều tầng.
2) Ống thông hơi phụ (áp dụng khi khó đi ống chính)
Là nhánh bổ trợ, có thể nối:
- Trực tiếp tại cụm bồn cầu (trên tuyến thoát gần bồn cầu), hoặc
- Vào tuyến thoát/hầm cầu theo điều kiện hiện trường.
Dùng khi công trình cải tạo chật, khó đục phá, hoặc cần tăng cường thông khí cho nhánh xa.
Chuẩn bị trước khi lắp đặt ống thông hơi bồn cầu
Dụng cụ
- Thước đo, bút đánh dấu, khoan/cưa ống
- Keo dán PVC (hoặc phụ kiện ren/băng tan nếu dùng nối ren)
- Kẹp treo ống, nở đạn/ốc vít
- Găng tay, khẩu trang, kính bảo hộ
Vật tư thường dùng
- Ống PVC (chọn theo đường kính phù hợp)
- Co 45/90, tê chữ T hoặc tê Y (khuyến nghị Y/45 để giảm cản)
- Chụp thông hơi/đầu thoát khí, lưới chống côn trùng
- Vật liệu chống thấm khi xuyên mái (keo chống thấm, cổ ống, tấm dán)
Vị trí đặt ống thông hơi bồn cầu chuẩn
- Ưu tiên đi thẳng đứng: càng ít co gấp càng tốt.
- Điểm đấu nối hợp lý: đặt tại tuyến thoát chính hoặc gần cụm bồn cầu để giảm “tụt áp” khi xả.
- Thoát lên mái: đầu ống thoáng, không bị che kín.
- Tránh cửa sổ/ban công: không để khí/mùi “tạt” vào khu sinh hoạt.
- Không đấu sai vào đường cấp nước (lỗi nguy hiểm, cần loại trừ ngay).
Xem thêm: Cách xử lý bồn cầu không có ống thông hơi chuẩn
Cách đặt ống thông hơi bồn cầu (lắp ống thông hơi chính)
Phù hợp nhất nếu bạn đang làm mới hoặc có thể thi công đường ống đứng lên mái.
Bước 1: Xác định điểm đấu nối và hướng đi ống
- Xác định tuyến thoát chính (ống thoát từ bồn cầu/hầm cầu).
- Chọn vị trí đặt tê để dựng ống đứng: ưu tiên vị trí dễ cố định, ít phải “bẻ cua”.
Bước 2: Lắp tê chữ T/Y và dựng ống thông hơi
- Cắt đoạn ống thoát tại vị trí đã chọn, lắp tê T hoặc tê Y.
- Dựng ống thông hơi đi lên trần/mái, đảm bảo mối nối khít và đúng chiều.
Mẹo kỹ thuật:
- Nếu buộc phải đổi hướng, ưu tiên co 45° thay vì co 90° liên tiếp để giảm lực cản và giảm đọng nước.
- Dán keo PVC theo đúng thời gian khô của nhà sản xuất.
Bước 3: Cố định ống và xử lý xuyên mái
- Dùng kẹp treo cố định ống theo phương đứng, tránh rung lắc.
- Khi xuyên mái: xử lý chống thấm quanh cổ ống, đảm bảo không dột.
Bước 4: Lắp chụp thông hơi và hoàn thiện
- Lắp chụp thông hơi/đầu thoát khí, có lưới chống côn trùng.
- Đặt đầu ống ở vị trí thông thoáng, hạn chế gió lùa tạt mùi vào nhà.
Bước 5: Kiểm tra vận hành (test nhanh)
Xả nước 3–5 lần, quan sát:
- Nước rút có “mạnh và đều” không
- Còn tiếng “ục ục” không
- Có rò nước tại mối nối không
- Mùi hôi có giảm sau 1–2 ngày sử dụng không
Cách đặt ống thông hơi phụ (2 phương án phổ biến)
Dùng khi khó thi công ống đứng hoặc cần tăng thông khí cho nhánh xa.
Phương án 1: Nối nhánh thông hơi gần bồn cầu
- Tại tuyến thoát gần bồn cầu, lắp tê và dựng một nhánh ống thông hơi lên cao (càng cao càng tốt trong điều kiện cho phép).
- Nhánh này giúp giảm tụt áp ngay tại nguồn xả.
Phương án 2: Nối nhánh thông hơi vào tuyến thoát/hầm cầu
- Tạo nhánh thông hơi tại đoạn gần hầm cầu/tuyến thoát chính, sau đó dẫn ra vị trí thoáng (ưu tiên lên mái).
- Phù hợp khi bạn muốn cải thiện mùi hôi/áp suất cho toàn hệ thống.
Lưu ý: Ống thông hơi phụ vẫn cần “đầu thoát” thông thoáng; nếu bị bịt kín, hiệu quả gần như bằng 0.
Lưu ý kỹ thuật để ống thông hơi hoạt động hiệu quả
- Không bịt đầu ống: đầu ống phải thoáng, có chụp chống côn trùng nhưng không cản gió.
- Hạn chế co gấp: càng nhiều co 90°, càng tăng nguy cơ đọng nước và giảm thông khí.
- Tránh đặt đầu ống thấp: đầu ống thấp dễ “tạt” mùi vào cửa sổ/ban công.
- Không dùng chung sai mục đích: không đấu nối ống thông hơi vào hệ thống cấp nước, máy hút mùi, hoặc thông gió phòng.
- Kiểm soát mối nối: rò rỉ khí tại trần/ống kỹ thuật có thể gây mùi trong nhà dù đầu ống đặt đúng.
- Ưu tiên tê Y/45 ở đoạn thoát: giúp dòng chảy và khí “mềm” hơn so với tê T ở một số vị trí.
Sự cố thường gặp sau khi lắp ống thông hơi và cách xử lý
1) Lắp xong vẫn có mùi hôi
Nguyên nhân hay gặp:
- Đầu ống đặt gần cửa sổ/ban công → gió tạt mùi
- Mối nối hở/rò khí tại trần
- Bẫy nước (phễu thoát sàn) bị khô nước hoặc hỏng
Cách xử lý:
- Nâng cao/đổi hướng đầu ống; kiểm tra, dán lại mối nối.
- Bổ sung nước cho bẫy nước, thay phễu thoát nếu cần.
2) Xả vẫn “ục ục”, xả yếu
Nguyên nhân:
- Ống thông hơi quá nhỏ hoặc quá nhiều co gấp
- Điểm đấu nối xa nguồn xả
- Tuyến thoát có đoạn võng/đọng nước
Cách xử lý:
- Tối ưu đường đi (giảm co), cân nhắc nâng cấp đường kính hoặc bổ sung nhánh thông hơi phụ.
- Kiểm tra độ dốc tuyến thoát và cửa thăm (nếu có).
3) Đầu ống bị tắc (côn trùng, lá cây, rác)
Cách xử lý:
- Tháo chụp, vệ sinh, lắp lưới phù hợp.
- Định kỳ kiểm tra 3–6 tháng/lần với nhà có nhiều cây hoặc mái dễ bám rác.
Khi nào nên gọi thợ thay vì tự làm?
Bạn nên cân nhắc gọi đơn vị kỹ thuật nếu:
- Nhà nhiều tầng, tuyến ống phức tạp, không có bản vẽ MEP.
- Cần đục xuyên sàn/mái, xử lý chống thấm lớn.
- Đã lắp nhưng mùi hôi kéo dài, nghi ngờ sai nguyên lý hoặc rò khí trong hộp kỹ thuật.
Kiến 247 khuyến nghị bạn kiểm tra theo checklist trong bài trước; nếu vẫn không xử lý dứt điểm, nên để thợ chuyên môn khảo sát hiện trường để tránh “làm lại nhiều lần”.
Câu hỏi thường gặp về cách đặt ống thông hơi bồn cầu
1) Có bắt buộc phải lắp ống thông hơi bồn cầu không?
Không phải mọi nhà đều lắp ngay từ đầu, nhưng với nhà có dấu hiệu xả yếu/mùi hôi/ục ục hoặc hệ thống ống dài – nhiều nhánh, ống thông hơi gần như là hạng mục “cần có” để hệ thống vận hành ổn định.
2) Đầu ống thông hơi nên đặt ở đâu?
Ưu tiên lên mái hoặc vị trí thật thoáng, tránh gần cửa sổ/ban công để hạn chế gió tạt mùi.
3) Ống thông hơi dùng phi bao nhiêu?
Tùy thiết kế hệ thống và quy mô công trình. Với nhà dân dụng, thường chọn đường kính đủ lớn cho thông khí ổn định; nếu công trình hay tụt áp khi xả, nên ưu tiên ống chính lớn hơn và giảm co gấp.
4) Có thể đặt ống thông hơi ngang được không?
Không khuyến nghị. Ống đi ngang dễ đọng nước/ngưng tụ làm giảm thông khí và dễ phát sinh mùi.
5) Lắp ống thông hơi rồi mà vẫn hôi, nguyên nhân phổ biến nhất là gì?
Thường do: đầu ống đặt sai vị trí (gió tạt), mối nối rò khí trong trần/hộp kỹ thuật, hoặc bẫy nước thoát sàn bị khô/hỏng.
6) Bao lâu nên kiểm tra ống thông hơi một lần?
Khoảng 3–6 tháng/lần (hoặc sớm hơn nếu mái nhiều cây/lá), tập trung vào đầu ống và chụp thông hơi.
Kết luận
Hiểu đúng cách đặt ống thông hơi bồn cầu đúng kỹ thuật giúp hệ thống thoát vận hành “êm”, xả mạnh hơn và giảm mùi hôi đáng kể. Trọng tâm nằm ở 3 yếu tố: đúng vị trí – đúng nguyên tắc đường ống (thẳng, ít co) – đầu ống thoáng và đặt hợp lý. Nếu bạn cần xử lý trong nhà cải tạo hoặc hệ thống phức tạp, nên khảo sát hiện trường để chọn phương án ống chính/ống phụ tối ưu.
