Cống bồn rửa bát bị tắc là vấn đề thường gặp trong mọi gia đình, gây ra nhiều phiền toái trong việc nấu nướng và vệ sinh hàng ngày. Thay vì gọi thợ sửa chữa tốn kém, bạn hoàn toàn có thể tự xử lý tình trạng này bằng những phương pháp đơn giản và hiệu quả ngay tại nhà. Bài viết này, Kiến 247 sẽ hướng dẫn bạn cách thông tắc cống bồn rửa bát từng bước để khắc phục triệt để vấn đề.
Tại Sao Cống Bồn Rửa Bát Lại Bị Tắc?
Nguyên nhân từ thói quen sử dụng hàng ngày
Nguyên nhân chính khiến cống bồn rửa bát bị tắc thường xuất phát từ những thói quen sử dụng không đúng cách của chúng ta:
- Rác thải thực phẩm là thủ phạm hàng đầu. Cặn thức ăn từ bát đĩa, vỏ rau củ quả từ việc sơ chế, cùng với đá sỏi và đất dính trong rau quả có thể tích tụ trong đường ống theo thời gian. Những chất thải này không tan được trong nước và sẽ tạo thành các khối cản trở dòng nước.
- Chất bẩn tích tụ lâu ngày cũng là nguyên nhân không kém phần quan trọng. Dầu mỡ từ việc rửa chén bát sẽ bám vào thành ống thoát nước, đặc biệt khi gặp nhiệt độ thấp, chúng sẽ đông cứng tạo thành lớp bám dày. Xà phòng rửa chén khi sử dụng quá nhiều cũng có thể tạo cặn và thu hẹp đường thoát nước.
- Các vật thể lạ như tóc vướng vào xi phông, đồ trang sức nhỏ (nhẫn, bông tai) hoặc các vật dụng nhỏ khác vô tình rơi xuống cũng có thể gây tắc nghẽn nghiêm trọng.
Yếu tố từ thiết kế và bảo trì
Hệ thống thoát nước không phù hợp cũng góp phần gây ra tình trạng tắc nghẽn. Xi phông có kích thước không phù hợp, đường ống gấp khúc quá nhiều hoặc có độ dốc không đúng sẽ khiến nước thải khó thoát và dễ tích tụ cặn bẩn.
Việc không bảo trì định kỳ như không vệ sinh lưới lọc thường xuyên, không thay lưới mới định kỳ hay bỏ qua tình trạng thoát nước chậm cũng khiến vấn đề tắc nghẽn trở nên nghiêm trọng hơn.
Dấu Hiệu Nhận Biết Cống Bồn Rửa Bát Bị Tắc
Giai đoạn ban đầu
Trong giai đoạn đầu, bạn có thể nhận biết tình trạng tắc nghẽn qua một số dấu hiệu sau:
- Nước thoát chậm hơn bình thường.
- Nước chảy thành từng giọt thay vì chảy mượt mà.
- Tiếng kêu “ọc ọc” khi xả nước, đây là dấu hiệu của việc không khí bị kẹt trong đường ống.
Giai đoạn nghiêm trọng
Khi tình trạng tắc nghẽn trở nên nghiêm trọng, các dấu hiệu rõ rệt hơn sẽ xuất hiện:
- Nước hoàn toàn không thể thoát xuống được.
- Nước bị ứ đọng trong bồn rửa.
- Mùi hôi thối khó chịu bốc lên từ cống thoát nước.
- Rác thải tích tụ rõ ràng quanh khu vực xi phông.
Tác động khi không xử lý kịp thời
Tình trạng tắc nghẽn không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Nước ứ đọng tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển, thu hút ruồi muỗi và gián. Điều này có thể dẫn đến các bệnh truyền nhiễm cho cả gia đình.
Các Cách Thông Tắc Cống Bồn Rửa Bát Tại Nhà
1. Sử Dụng Nước Sôi
Nước sôi tận dụng nguyên lý nhiệt học để làm tan chảy dầu mỡ và giãn nở chất thải hữu cơ, tạo áp lực đẩy cặn bẩn ra khỏi ống. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả cho tắc do dầu mỡ đông cứng, nhưng không phù hợp với tắc cơ học từ vật cứng.
Bước thực hiện chi tiết:
- Kiểm tra ống thoát nước có chịu nhiệt cao (trên 100°C) không, đặc biệt nếu ống nhựa.
- Nấu 3-5 lít nước sôi bằng ấm siêu tốc hoặc nồi để đảm bảo lượng đủ.
- Đeo găng tay cao su hoặc phân hủy sinh học, đổ nước từ từ vào miệng ống để tránh bắn tung.
- Chờ 10-15 phút cho nhiệt độ lan tỏa, rồi xả nước lạnh với áp lực mạnh để kiểm tra dòng chảy.
- Lặp lại 3-5 lần nếu tắc dai dẳng, xen kẽ với nước ấm để tăng hiệu quả.
Biến thể: Kết hợp với muối (đổ 1/2 chén muối trước khi thêm nước sôi) để tăng tính tẩy rửa, phù hợp cho tắc nhẹ do cặn xà phòng.
Ưu điểm: Rẻ tiền, sử dụng nguyên liệu sẵn có, không cần hóa chất, thân thiện với môi trường.
Nhược điểm: Có thể không hiệu quả với tắc sâu hoặc do tóc/rác cứng; rủi ro làm nứt ống nếu lạm dụng.
Lưu ý an toàn: Luôn đeo găng tay và kính bảo hộ để tránh bỏng; không đổ nước quá nóng (>60°C) vào ống nhựa để tránh biến dạng hoặc nứt vỡ.
Lời khuyên độc đáo: Nếu ống dài, tăng lượng nước lên 5-7 lít và đổ theo từng đợt để nhiệt độ phân bố đều, giúp đẩy cặn xa hơn mà không gây áp lực đột ngột.
2. Hỗn Hợp Baking Soda, Giấm Và Muối
Phương pháp này dựa trên phản ứng hóa học: Baking soda và muối tạo nền kiềm, giấm axit gây sủi bọt (CO2), tạo áp lực phân hủy cặn hữu cơ như thức ăn thừa hoặc váng xà phòng. Đây là cách tự nhiên, tránh hóa chất mạnh.
Bước thực hiện chi tiết:
- Trộn 200g baking soda với 200g muối ăn theo tỷ lệ 1:1 trong một bát sạch.
- Đổ hỗn hợp vào miệng ống, đảm bảo phủ đều khu vực tắc.
- Thêm 200ml giấm trắng (đun sôi nhẹ để tăng phản ứng), đậy nắp ống bằng khăn hoặc nắp đậy để giữ khí.
- Chờ 1-2 giờ (hoặc qua đêm cho tắc nặng) để bọt phân hủy cặn.
- Đổ nước nóng 70-80°C để rửa trôi, rồi xả nước lạnh kiểm tra.
Biến thể: Thay giấm bằng chanh tươi (nước cốt 2 quả chanh) cho mùi thơm tự nhiên, hoặc thêm nước sôi ngay từ đầu để tăng áp lực.
Ưu điểm: An toàn cho trẻ em và thú cưng, khử mùi hôi hiệu quả, chi phí thấp (dưới 50.000 VNĐ/lần).
Nhược điểm: Thời gian chờ dài; kém hiệu quả với tắc do vật cứng như tóc hoặc nhựa.
Lưu ý an toàn: Đeo khẩu trang và găng tay để tránh hít khí hoặc tiếp xúc da; thực hiện ở nơi thông gió tốt để khí CO2 không tích tụ.
Lời khuyên độc đáo: Nếu tắc do xà phòng cứng, tăng lượng muối lên 300g để tăng tính mài mòn tự nhiên, giúp cặn bong ra nhanh hơn mà không làm mòn ống.
3. Viên Hoặc Bột Thông Tắc Chuyên Dụng
Sản phẩm này chứa enzyme hoặc axit mạnh để phân hủy protein và chất béo trong chất thải, hoạt động như chất xúc tác hóa học. Lý tưởng cho tắc trung bình do hữu cơ.
Bước thực hiện chi tiết:
- Vệ sinh bề mặt bồn và xi phông bằng nước ấm để loại bỏ bụi bẩn bề mặt.
- Hòa bột (theo tỷ lệ hướng dẫn, ví dụ 1 gói/1 lít nước) hoặc thả 1-2 viên trực tiếp vào ống.
- Đổ nước ấm 70-80°C để kích hoạt, chờ 1 giờ (hoặc theo bao bì, như Hando chờ 30 phút).
- Xả nước mạnh để cuốn trôi cặn, kiểm tra bằng cách xả thêm nước đầy bồn.
Biến thể: Sử dụng viên sủi Alka-Seltzer (2 viên + giấm) cho tắc nhẹ, tạo phản ứng tương tự nhưng dịu nhẹ hơn.
Ưu điểm: Hiệu quả cao, dễ mua (tại siêu thị hoặc online), không cần dụng cụ phức tạp.
Nhược điểm: Có thể ăn mòn ống nếu dùng thường xuyên; giá cao hơn nguyên liệu tự nhiên.
Lưu ý an toàn: Đeo găng tay, kính và khẩu trang; tránh da tiếp xúc và không dùng cho ống cũ yếu; rửa tay kỹ sau sử dụng.
Lời khuyên độc đáo: Chọn sản phẩm enzyme-based (như Sumo) cho tắc do thức ăn, vì chúng phân hủy sinh học mà không tạo khí độc, phù hợp nhà có trẻ nhỏ.
4. Muối Ăn Đơn Thuần
Muối hoạt động như chất mài mòn tự nhiên, kết hợp với nước nóng để tan cặn và khử khuẩn, dựa trên tính hút ẩm và tẩy rửa của natri clorua.
Bước thực hiện chi tiết:
- Đổ 1/2 chén muối ăn (khoảng 100g) trực tiếp vào miệng ống.
- Rót nước sôi từ từ để muối tan, tạo dung dịch mặn nóng.
- Lặp lại 3-5 lần, xen kẽ nước nóng và lạnh để tạo áp lực thay đổi.
- Chờ 15-20 phút rồi xả nước mạnh để kiểm tra.
Biến thể: Kết hợp với chanh (đổ muối rồi nước chanh, chờ 15 phút trước nước nóng) cho tắc do dầu mỡ.
Ưu điểm: Siêu rẻ (chỉ cần muối bếp), an toàn, dễ làm định kỳ để phòng ngừa.
Nhược điểm: Chỉ hiệu quả cho tắc nhẹ; không xử lý được vật cứng hoặc tắc sâu.
Lưu ý an toàn: Tránh đổ nước quá nóng để không bỏng; không dùng muối iod nếu ống nhạy cảm với hóa chất.
Lời khuyên độc đáo: Sử dụng muối biển thô thay muối tinh để tăng tính mài mòn, giúp cạo sạch váng xà phòng mà không cần dụng cụ.
5. Vệ Sinh Ống Xả (Xi Phông)
Đây là cách cơ học, loại bỏ trực tiếp vật cản bằng cách tháo bộ phận xi phông – nơi tích tụ nước và rác để ngăn mùi.
Bước thực hiện chi tiết:
- Lau khô bề mặt bồn để tránh trơn trượt.
- Đặt xô hoặc chậu dưới để hứng nước, tháo xi phông bằng tay hoặc cờ lê.
- Sử dụng móc sắt hoặc bàn chải để lấy rác, rửa sạch ống bằng nước ấm và xà phòng.
- Lắp lại chắc chắn, xả nước kiểm tra rò rỉ.
- Nếu tắc sâu, dùng máy hút bụi ướt để hút cặn còn sót.
Biến thể: Kết hợp với bột baking soda đổ vào trước khi lắp lại để khử mùi lâu dài.
Ưu điểm: Giải quyết tận gốc tắc do rác tích tụ, tiết kiệm chi phí sửa chữa lâu dài.
Nhược điểm: Cần kỹ năng cơ bản; có thể bẩn và mất thời gian nếu ống phức tạp.
Lưu ý an toàn: Tắt nước trước khi tháo; đeo găng tay và khẩu trang vì nước thải có thể chứa vi khuẩn.
Lời khuyên độc đáo: Kiểm tra xi phông hàng tháng như một thói quen vệ sinh, giúp phát hiện sớm tắc nghẽn và kéo dài tuổi thọ ống.
6. Dây Lò Xo Hoặc Móc Sắt
Sử dụng lực cơ học để móc và kéo vật cản, dựa trên nguyên lý uốn cong và xoay để tiếp cận tắc sâu.
Bước thực hiện chi tiết:
- Uốn đầu móc sắt thành hình chữ U hoặc dùng dây lò xo chuyên dụng.
- Đưa từ từ vào ống, xoay tròn để móc rác hoặc tóc.
- Kéo ra nhẹ nhàng, lặp lại nhiều lần cho đến khi thông.
- Xả nước nóng để rửa sạch cặn còn lại.
- Nếu tắc cong, dùng dây lò xo dài hơn để luồn qua khúc gấp.
Biến thể: Buộc vải nhỏ vào đầu móc để đẩy cặn xuống thay vì kéo lên, phù hợp tắc do dầu mỡ mềm.
Ưu điểm: Hiệu quả cao cho tắc do tóc hoặc rác cứng, chi phí thấp (có thể dùng móc áo thay thế).
Nhược điểm: Có thể làm trầy ống nếu dùng lực mạnh; không phù hợp ống hẹp.
Lưu ý an toàn: Di chuyển chậm để tránh gãy móc trong ống; rửa tay kỹ sau sử dụng.
Lời khuyên độc đáo: Xoay theo chiều kim đồng hồ khi đẩy để tăng lực móc, giúp lấy tóc rối dễ dàng hơn mà không cần tháo ống.
7. Coca Cola
Axit phosphoric trong Coca Cola phân hủy chất hữu cơ tương tự axit nhẹ, hoạt động như chất tẩy rửa tự nhiên.
Bước thực hiện chi tiết:
- Đổ 1.5 lít Coca Cola (loại có gas) vào miệng ống.
- Chờ 2 giờ để axit ngấm và phân hủy cặn.
- Xả nước nóng 70°C để tăng tốc độ rửa trôi.
- Lặp lại nếu cần, nhưng không quá 2 lần để tránh mòn ống.
Biến thể: Sử dụng Pepsi hoặc nước ngọt có gas tương tự nếu không có Coca.
Ưu điểm: Dễ tìm, thú vị, hiệu quả cho tắc nhẹ do thức ăn thừa.
Nhược điểm: Không mạnh bằng hóa chất chuyên dụng; có thể để lại mùi ngọt nếu không xả kỹ.
Lưu ý an toàn: Tránh uống nước ngọt còn thừa; không dùng cho ống kim loại dễ rỉ sét.
Lời khuyên độc đáo: Lắc chai trước khi đổ để tăng gas, tạo bọt áp lực giúp đẩy cặn nhanh hơn.
8. Thụt Thông (Pittong)
Tạo áp suất chân không để đẩy hoặc hút cặn, dựa trên nguyên lý thủy lực.
Bước thực hiện chi tiết:
- Xả nước nóng đầy bồn để tạo lớp nước.
- Bịt pittong khít miệng ống, đảm bảo kín khí.
- Đẩy mạnh xuống rồi kéo lên nhanh, lặp 6-10 lần.
- Tháo pittong, xả nước kiểm tra; lặp lại nếu nước vẫn chậm.
- Lau sạch pittong sau sử dụng để tránh vi khuẩn.
Biến thể: Với bồn đôi, bịt một bên để tăng áp lực tập trung.
Ưu điểm: Rẻ, dễ dùng, hiệu quả tức thì cho tắc áp suất.
Nhược điểm: Mệt mỏi nếu tắc cứng; có thể bắn nước bẩn.
Lưu ý an toàn: Đặt khăn quanh bồn để tránh nước văng; không dùng pittong bồn cầu cho bếp.
Lời khuyên độc đáo: Thêm xà phòng vào nước trước khi thụt để tăng độ trơn, giúp cặn dễ trôi hơn.
9. Máy Hút Bụi Đa Năng
Sử dụng lực hút để kéo vật cản ra, nguyên lý tương tự máy hút công nghiệp nhưng ở quy mô gia đình.
Bước thực hiện chi tiết:
- Lau khô bồn và miệng ống để tăng độ bám.
- Đặt miệng hút khít ống, dùng băng dính bịt kín nếu cần.
- Bật máy ở chế độ hút ướt, chạy 10-15 phút liên tục.
- Tắt máy, xả nước mạnh để kiểm tra.
- Làm sạch túi hút ngay sau để tránh mùi.
Biến thể: Kết hợp với nước ấm đổ trước để làm mềm cặn trước khi hút.
Ưu điểm: Hiệu quả cho tắc gần bề mặt, không cần hóa chất.
Nhược điểm: Cần máy hút ướt-khô; có thể ồn và bẩn nếu cặn nhiều.
Lưu ý an toàn: Chỉ dùng máy chịu nước; tắt nguồn trước khi tháo; đeo khẩu trang tránh bụi bẩn.
Lời khuyên độc đáo: Hút ở tốc độ thấp ban đầu để tránh kéo ống, dần tăng để hút cặn sâu.
10. Muối Và Chanh
Axit citric trong chanh kết hợp muối để tẩy rửa và khử khuẩn, nguyên lý tương tự dung dịch axit tự nhiên.
Bước thực hiện chi tiết:
- Đổ 1 chén muối vào ống, chờ 10-15 phút.
- Vắt nước cốt 2 quả chanh vào, chờ thêm 15-20 phút.
- Đổ 2 lít nước ấm 55°C để tăng hiệu quả.
- Chờ 30 phút rồi xả mạnh để loại cặn.
Biến thể: Thay chanh bằng giấm cho tắc dầu mỡ nặng.
Ưu điểm: Thơm tự nhiên, an toàn, khử mùi tốt.
Nhược điểm: Chậm hơn hóa chất; không cho tắc cứng.
Lưu ý an toàn: Tránh nước quá nóng (>60°C) để không làm hỏng ống nhựa.
Lời khuyên độc đáo: Sử dụng chanh tươi thay chanh đóng chai để tăng axit tự nhiên, giúp khử mùi hôi lâu dài.
11. Viên Sủi Alka-Seltzer
Phản ứng sủi bọt từ axit citric và natri bicarbonat tạo áp lực đẩy mảng bám, tương tự baking soda nhưng tiện lợi hơn.
Bước thực hiện chi tiết:
- Thả 2 viên vào ống.
- Thêm 1 chén giấm để kích hoạt phản ứng.
- Chờ phản ứng dừng (15-30 phút).
- Đổ nước sôi để rửa sạch.
Biến thể: Kết hợp với nước sôi ngay từ đầu cho tắc dầu mỡ.
Ưu điểm: Dễ mua (tại hiệu thuốc), nhanh chóng, không hại ống.
Nhược điểm: Không hiệu quả với tóc hoặc rác cứng.
Lưu ý an toàn: Tránh hít khí; dùng ở nơi thông gió.
Lời khuyên độc đáo: Sử dụng cho tắc do xà phòng, vì viên sủi giúp tan váng bẩn nhanh mà không cần chờ lâu.
12. Xút (Natri Hydroxit)
Xút biến chất cứng thành lỏng bằng phản ứng kiềm mạnh, phân hủy tóc và rác hữu cơ nhanh chóng.
Bước thực hiện chi tiết:
- Hòa 750ml xút với 3 lít nước lạnh trong xô.
- Chờ hỗn hợp nóng và sủi bọt (phản ứng hóa học).
- Đổ vào ống, chờ 20 phút.
- Xả nước sôi để làm sạch.
Biến thể: Giảm lượng xút cho tắc nhẹ để tránh mạnh quá.
Ưu điểm: Mạnh mẽ cho tắc cứng, hiệu quả cao.
Nhược điểm: Ăn mòn mạnh, không dùng thường xuyên.
Lưu ý an toàn: Đeo đầy đủ bảo hộ (găng, kính, khẩu trang); tránh da và mắt; không dùng cho ống nhôm.
Lời khuyên độc đáo: Kết hợp với nước sôi sau để trung hòa kiềm, giúp ống bền hơn.
13. Dụng Cụ Xương Cá Hoặc Móc Chuyên Dụng
Dụng cụ này móc rác nhỏ bằng các răng cưa, nguyên lý cơ học đơn giản cho tắc bề mặt.
Bước thực hiện chi tiết:
- Đưa dụng cụ vào ống chậm rãi.
- Xoay và kéo để móc rác.
- Lặp lại đến khi thông.
- Xả nước nóng để rửa.
Biến thể: Sử dụng móc áo uốn cong cho thay thế.
Ưu điểm: Chính xác cho tắc tóc, rẻ tiền.
Nhược điểm: Không cho tắc sâu; cần khéo léo.
Lưu ý an toàn: Tránh đẩy mạnh để không gãy dụng cụ trong ống.
Lời khuyên độc đáo: Kết hợp với đèn pin soi ống để xác định vị trí tắc, tăng độ chính xác.
14. Viên Đá Lạnh
Đá lạnh làm co cứng cặn, dễ tan và trôi khi kết hợp nước nóng, nguyên lý thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Bước thực hiện chi tiết:
- Đổ 1-2kg đá viên vào ống.
- Chờ đá tan hoàn toàn (30-60 phút).
- Đổ nước nóng để đẩy cặn.
- Xả nước kiểm tra.
Biến thể: Kết hợp đá với muối để tăng tốc độ tan.
Ưu điểm: An toàn, không hóa chất, khử mùi lạnh.
Nhược điểm: Chậm, chỉ cho tắc nhẹ.
Lưu ý an toàn: Đảm bảo ống không bị nứt do lạnh đột ngột.
Lời khuyên độc đáo: Sử dụng cho tắc do xà phòng đông, vì lạnh làm chúng co lại trước khi nước nóng đẩy đi.
Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Xử Lý Bồn Rửa Chén Bị Tắc
An toàn sức khỏe
- Luôn đeo găng tay và khẩu trang khi thao tác.
- Đảm bảo thông gió tốt khi sử dụng hóa chất.
- Tránh trộn lẫn các loại hóa chất khác nhau.
- Rửa tay sạch sẽ sau khi hoàn thành.
An toàn cho đường ống
- Không sử dụng quá nhiều hóa chất mạnh.
- Kiểm tra khả năng chịu nhiệt của ống trước khi dùng nước sôi.
- Tránh dùng lực quá mạnh khi sử dụng dụng cụ cơ học.
- Thay thế phớt cao su nếu bị hỏng trong quá trình tháo lắp.
Khi nào cần gọi dịch vụ
Nếu bạn đã thử tất cả các phương pháp trên mà vấn đề vẫn không được giải quyết, hoặc tình trạng tắc nghẽn tái diễn liên tục, có thể hệ thống thoát nước của bạn có vấn đề nghiêm trọng hơn cần được dịch vụ thông tắc cống để xử lý.
Cách Phòng Ngừa Tắc Cống Bồn Rửa Bát Cho Gia Đình
Phòng ngừa luôn tốt hơn chữa trị. Bạn có thể áp dụng những thói quen sau để giữ bồn rửa luôn thông thoáng:
- Lọc thức ăn thừa và không đổ dầu mỡ trực tiếp xuống bồn.
- Sử dụng lưới lọc rác và thay định kỳ hàng tháng.
- Vệ sinh bồn bằng nước sôi hoặc baking soda hàng tuần.
- Lắp đặt ống thoát nước logic, tránh nhiều khúc gấp.
- Chọn bồn rửa chất lượng cao từ inox cao cấp để giảm rủi ro tắc và dễ vệ sinh.
Kết Luận
Thông tắc bồn rửa bát không phải là việc quá khó khăn nếu bạn biết cách thực hiện đúng. Bằng việc áp dụng các phương pháp từ đơn giản đến phức tạp một cách có hệ thống, hầu hết các trường hợp tắc nghẽn đều có thể được xử lý tại nhà mà không cần gọi thợ.
Quan trọng nhất là việc phòng ngừa thông qua thói quen sử dụng đúng cách và bảo trì định kỳ. Điều này không chỉ giúp bạn tránh được tình trạng tắc nghẽn mà còn kéo dài tuổi thọ của hệ thống thoát nước, đảm bảo môi trường bếp luôn sạch sẽ và an toàn cho sức khỏe gia đình.
Hãy bắt đầu với những cách thông tắc cống bồn rửa bát đơn giản nhất và từ từ chuyển sang các biện pháp mạnh hơn nếu cần thiết. Nhớ luôn đảm bảo an toàn cho bản thân và bảo vệ hệ thống đường ống trong quá trình thực hiện.
